Δευτέρα, 24 Μαρτίου 2014

Ντιρεκτίβα στις τράπεζες για τα «κόκκινα» δάνεια

Θα αλλάξει άρδην μέσα στο καλοκαίρι το τοπίο για τους δανειολήπτες που ήδη έχουν δυσκολία να εξυπηρετήσουν κανονικά τις δόσεις τους στις τράπεζες, αλλά και για εκείνους που εκτιμούν ότι θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα.
Θα θεσμοθετηθεί το πλαίσιο το οποίο θα περιλαμβάνει αντικειμενικούς ..........


 κανόνες για όλες τις κατηγορίες δανειοληπτών, σύμφωνα με τους οποίους θα ρυθμίζονται τα στεγαστικά, τα καταναλωτικά και τα επιχειρηματικά δάνεια.
Με το νέο καθεστώς ρυθμίσεων, οι δανειολήπτες που έχουν πραγματικό πρόβλημα θα διασώζουν τα ακίνητά τους, ενώ οι υπόλοιποι θα αναγκαστούν να πληρώσουν... Στόχος είναι η αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων, τα οποία έχουν ανέλθει σε 70 δισ. ευρώ από το σύνολο των 215 δισ. ευρώ.
Δύο είναι οι βραχίονες που θα κρίνουν τις υποχρεώσεις των τραπεζών και των δανειοληπτών.
Ο πρώτος αφορά τον «Κώδικα Δεοντολογίας», το πρώτο σχέδιο του οποίου εκπόνησε για διαβούλευση την περασμένη Παρασκευή η Τράπεζα της Ελλάδος και καταρτίστηκε σύμφωνα με τις διεθνείς πρακτικές.
Ντιρεκτίβα στις τράπεζες για τα «κόκκινα» δάνεια
Στόχος είναι και η τράπεζα να λειτουργεί με ένα συγκεκριμένο πλαίσιο ως προς τη συμπεριφορά της στον δανειολήπτη που βρίσκεται στο «κόκκινο», και από την άλλη και ο δανειολήπτης να συνεργάζεται με την τράπεζα (παρέχοντας εγκαίρως όλες τις απαραίτητες πληροφορίες), ώστε να συμφωνηθεί μια εφικτή λύση προς το συμφέρον και των δύο πλευρών.
Ο δεύτερος βραχίονας είναι οι ελάχιστες δαπάνες διαβίωσης, που θα καθοριστούν από το κυβερνητικό συμβούλιο διαχείρισης ιδιωτικού χρέους και θα εκπονηθούν περί τις 15 Απριλίου για δημόσια διαβούλευση.
Διαβατήριο
Οι ελάχιστες δαπάνες διαβίωσης θα αποτελέσουν το «διαβατήριο» στο νέο καθεστώς ρυθμίσεων και πάντα σε συνδυασμό με το εισοδηματικό κριτήριο, το περιουσιακό και την έκθεση σε δανεισμό θα καθορίζεται η ελάχιστη δόση ενός ή περισσότερων δανείων αφού έχει προηγηθεί η τήρηση των υποχρεώσεων του δανειολήπτη και της τράπεζας οι οποίες περιγράφονται στον «Κώδικα Δεοντολογίας».
Με ορίζοντα πενταετίας η βραχυπρόθεσμη λύση
Τρία είναι τα μοντέλα ρυθμίσεων με πολλαπλές επιλογές, ανάλογα με τον χρόνο διάρκειας και το είδος της παρέμβασης. Οι βραχυπρόθεσμες λύσεις ρύθμισης (η διάρκειά τους δεν ξεπερνά τα 5 χρόνια) προβλέπουν:
  • Πληρωμή μόνο τόκων κατά τη διάρκεια της περιόδου.
  • Μειωμένη καταβολή τοκοχρεολυτικής δόσης.
  • Περίοδος χάριτος.
  • Αναβολή πληρωμής δόσης ή δόσεων.
  • Τακτοποίηση του υπολοίπου που βρίσκεται σε καθυστέρηση.
  • Κεφαλαιοποίηση καθυστερήσεων.
Μακροπρόθεσμες λύσεις με μόνιμη μείωση επιτοκίου
Στις μακροπρόθεσμες λύσεις η διάρκειά τους υπερβαίνει την 5ετία και περιλαμβάνουν:
  • Μόνιμη μείωση του επιτοκίου ή του συμβατικού περιθωρίου.
  • Αλλαγή τύπου επιτοκίου (π.χ. από κυμαινόμενο σε σταθερό).
  • Παράταση της διάρκειας αποπληρωμής.
  • «Σπάσιμο» του δανείου στα δύο. Το πρώτο μέρος είναι με εμπράγματη εξασφάλιση, και για το οποίο ο δανειολήπτης πληρώνει δόση. Για το υπόλοιπο του δανείου δεν υπολογίζονται τόκοι για χρονικό διάστημα που θα συμφωνηθεί με την τράπεζα. Για το ποσό αυτό ο δανειολήπτης θα επαναξιολογηθεί αν διορθωθούν τα οικονομικά του, ή θα κληθεί να βάλει άλλο ακίνητο υποθήκη.
  • Πρόσθετη εξασφάλιση από τον δανειολήπτη, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης λύσης ρύθμισης. Δηλαδή να προσφέρει άλλα περιουσιακά στοιχεία ως εγγύηση.
  • Λειτουργική αναδιάρθρωση επιχείρησης. Αφορά επιχειρηματικά δάνεια για τα οποία ο επιχειρηματίας θα κληθεί να προχωρήσει σε περικοπές δαπανών και κόστους λειτουργίας της επιχείρησής του.
  • Να ανταλλάξει η επιχείρηση χρέος με την είσοδο της τράπεζας σε αντίστοιχο ποσοστό του μετοχικού της κεφαλαίου.
Λύσεις οριστικής διευθέτησης του δανείου
Το τρίτο μοντέλο περιλαμβάνει δραστικές παρεμβάσεις για την οριστική αντιμετώπιση των οφειλών του δανειολήπτη:
  • Εθελοντική παράδοση ενυπόθηκου ακινήτου στο πλαίσιο ευρύτερης ρύθμισης.
  • Ο δανειολήπτης μεταβιβάζει την κυριότητα του ακινήτου στην τράπεζα και υπογράφει μια σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης για ελάχιστη χρονική διάρκεια, που είναι συνήθως τα 5 χρόνια. Και ο δανειολήπτης έχει τα δικαιώματα που προβλέπονται από το ισχύον δίκαιο περί συμβάσεων χρηματοδοτικής μίσθωσης.
  • Πώληση και ενοικίαση. Ο δανειολήπτης δηλαδή μεταβιβάζει την κυριότητα του ακινήτου είτε στην τράπεζα είτε σε τρίτο (άλλο ίδρυμα, άλλον αγοραστή, κρατική εταιρεία διαχείρισης ακινήτων κ.λπ.) αποπληρώνοντας μέρος ή το σύνολο του δανείου. Η συμφωνία μπορεί να συνοδεύεται από παραχώρηση του δικαιώματος διαμονής στο ακίνητο για κάποια ελάχιστη χρονική διάρκεια έναντι μισθώματος. Συνήθως προβλέπεται μια ελάχιστη περίοδος 3 ετών.
  • Μεταβίβαση του δανείου σε άλλη τράπεζα.
  • Αντικατάσταση παλαιού δανείου με νέο μικρότερου υπολοίπου.
  • Διαχείριση σε εκκαθάριση στο πλαίσιο της πτωχευτικής διαδικασίας.
  • Ρευστοποίηση εξασφαλίσεων για την ικανοποίηση της απαίτησης του ιδρύματος.
  • Δικαστικές και νομικές ενέργειες πέραν της ρευστοποίησης εξασφαλίσεων.
Επικοινωνία της τράπεζας με τον δανειολήπτη
Δανειολήπτης ο οποίος αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες ή έχει βάσιμες
εκτιμήσεις ότι πρόκειται να αντιμετωπίσει οικονομικές δυσκολίες στο μέλλον και ο οποίος, ως αποτέλεσμα των ανωτέρω, εκτιμά ότι πρόκειται να εισέλθει ή είναι πιθανόν να εισέλθει σε κατάσταση καθυστέρησης, δηλώνει εγγράφως στο ίδρυμα ότι επιθυμεί να ενταχθεί στις διατάξεις.
Εφόσον το ίδρυμα έχει βάσιμες εκτιμήσεις ότι ο οφειλέτης αντιμετωπίζει οικονομικές δυσκολίες ή έχει βάσιμες εκτιμήσεις ότι πρόκειται να αντιμετωπίσει οικονομικές δυσκολίες στο μέλλον επιχειρεί επικοινωνία με τον δανειολήπτη συμβουλευτικού χαρακτήρα με επίκεντρο τη διερεύνηση των αιτιών που ανέκυψαν και μπορεί να οδηγήσουν σε καθυστερήσεις, ώστε να εξετασθούν έγκαιρα τυχόν εναλλακτικές.
Συνέχιση της επικοινωνίας, μέσω τηλεφώνου ή σε κατ' ιδίαν συνάντηση, γίνεται εφόσον συναινέσει ο δανειολήπτης. Σε αντίθετη περίπτωση, η συνέχιση της επικοινωνίας με πρωτοβουλία του ιδρύματος μπορεί να γίνεται σε έγγραφη μορφή.
Η επικοινωνία σε αυτό το στάδιο συνοδεύεται με αποστολή του ενημερωτικού φυλλαδίου. Σε περίπτωση μη ολοσχερούς καταβολής δόσης, αν η καθυστέρηση υπερβεί τις 30 ημερολογιακές ημέρες και επιπλέον παρέλθουν 15 εργάσιμες ημέρες χωρίς ο δανειολήπτης να ανταποκριθεί στην ειδοποίηση που έχει λάβει, το ίδρυμα οφείλει να αποστείλει γραπτή ειδοποίηση στον δανειολήπτη εντός των επόμενων 10 εργάσιμων ημερών. Επίσης, πρέπει να αποστείλει εντός 10 εργάσιμων ημερών από το πέρας των παραπάνω προθεσμιών προειδοποιητική επιστολή στον δανειολήπτη για την προοπτική και τις συνέπειες του χαρακτηρισμού του δανειολήπτη ως μη συνεργάσιμου. Αν η καθυστέρηση υπερβαίνει ήδη τις τριάντα (30) ημερολογιακές ημέρες κατά τη θέση σε ισχύ του Κώδικα, αποστέλλεται η γραπτή ειδοποίηση και παρέχεται προθεσμία δεκαπέντε (15) εργάσιμων ημερών στον δανειολήπτη να υποβάλει την Τυποποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Πληροφόρησης στο ίδρυμα. Σε περίπτωση μη ανταπόκρισης αποστέλλεται η προειδοποιητική επιστολή.
Συγκέντρωση οικονομικών και άλλων πληροφοριών
Η τράπεζα οφείλει να παρέχει την Τυποποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Πληροφόρησης η οποία περιέχει τα ελάχιστα απαιτούμενα στοιχεία τόσο για τις δαπάνες διαβίωσης, ώστε να συσχετισθούν με την έννοια των «ευλόγων δαπανών διαβίωσης», όσο και για την αξιολόγηση που πραγματοποιείται με απόδειξη παραλαβής της. Επίσης να προσφέρει καθοδήγηση για τη συμπλήρωσή της στο «Ειδικό Σημείο Επικοινωνίας», να ενημερώνει τον δανειολήπτη για τους εξουσιοδοτημένους δημόσιους φορείς, στους οποίους θα μπορούσε να αποταθεί για συμβουλευτική υποστήριξη, να ενημερώνει τον δανειολήπτη για την υποχρέωση γνωστοποίησης στο ίδρυμα των ζητούμενων πληροφοριών, με πλήρη ειλικρίνεια, εντός της προθεσμίας των 15 εργάσιμων ημερών, προκειμένου ο δανειολήπτης να εξακολουθεί να θεωρείται ως συνεργάσιμος, και να ενημερώνει τον δανειολήπτη για την υποχρέωση γνωστοποίησης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης ή ουσιώδεις μεταβολές της οικονομικής του κατάστασης.
Η τράπεζα δύναται να απαιτεί από τον δανειολήπτη να παρέχει υποστηρικτικά στοιχεία και δικαιολογητικά προς επιβεβαίωση των πληροφοριών.
Στην περίπτωση δανείου με ενδείξεις πιθανής καθυστέρησης, το ίδρυμα δύναται να προτείνει στον δανειολήπτη τη συμπλήρωση της Τυποποιημένης Κατάστασης Οικονομικής Πληροφόρησης. Στην περίπτωση άρνησης εκ μέρους του δανειολήπτη να συμπληρώσει την Τυποποιημένη Κατάσταση Οικονομικής Πληροφόρησης, ο δανειολήπτης δεν κατατάσσεται ως μη συνεργάσιμος για τον σκοπό.
Αξιολόγηση οικονομικών στοιχείων
Κάθε ίδρυμα αξιοποιεί τα υποβληθέντα από τον δανειολήπτη οικονομικά στοιχεία και κάθε διαθέσιμη από άλλες πηγές πληροφόρηση ώστε να αξιολογούνται κατ' ελάχιστον τα εξής:
  • Η οικονομική κατάστασή του.
  • Το συνολικό ύψος και η φύση των χρεών του δανειολήπτη.
  • Η τρέχουσα ικανότητα αποπληρωμής του δανειολήπτη.
  • Το ιστορικό οικονομικής συμπεριφοράς του και η προβλεπόμενη και αναμενόμενη ικανότητα αποπληρωμής του δανειολήπτη, λαμβάνοντας υπόψη της «εύλογες δαπάνες διαβίωσης».
Ειδικότερα, στην περίπτωση που ο δανειολήπτης αποτελεί επιχείρηση αξιολογούνται συμπληρωματικά, μεταξύ άλλων, το υποβαλλόμενο επιχειρηματικό σχέδιο ή σχέδιο αναδιάρθρωσης, η ίδια συμμετοχή των βασικών μετόχων στο επενδυτικό σχέδιο, οι προοπτικές ανάπτυξης του κλάδου, οι όποιες εκτιμούμενες μελλοντικές ταμειακές ροές οι οποίες συνηγορούν υπέρ της εκτίμησης ότι υφίσταται δυνατότητα εξυπηρέτησης του χρέους και οι παράγοντες κινδύνου του επιχειρηματικού σχεδίου.
Τι προβλέπει ο νόμος 4161/2013
Παράταση 48 μήνες σε ενήμερους δανειολήπτες
Μέχρι τις 16 Απριλίου του 2014 ενήμεροι δανειολήπτες με συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια μπορούν να εκμεταλλευτούν τις διατάξεις του νόμου 4161/2013 και να ρυθμίσουν με ευνοϊκό τρόπο τα δάνειά τους.
Δικαίωμα υπαγωγής στο πρόγραμμα έχουν:
Μισθωτοί και συνταξιούχοι ιδιωτικού και δημόσιου τομέα.
Φυσικά πρόσωπα με εισόδημα από ατομική επιχείρηση ή ελεύθερο επάγγελμα που παρέχουν τις υπηρεσίες τους κατά κύριο λόγο σε έναν εργοδότη, όπως αυτά ορίζονται κατά τις διατάξεις του άρθρου 1 παρ. 2 του ν. 4110/2013 (Α' 17).
Ανεργοι με ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα από οποιαδήποτε πηγή (μισθοί, συντάξεις, ενοίκια, αγροτικά εισοδήματα κ.λπ.) έως 25.000 ευρώ (ετήσιο καθαρό ατομικό εισόδημα έως 15.000 ευρώ) και εφόσον αυτό έχει μειωθεί περισσότερο από 20% σε σύγκριση με τα αποκτηθέντα εισοδήματα κατά το έτος 2009.
Επιπλέον το ως άνω ποσό αυξάνεται κατά 5.000 ευρώ (δηλαδή έως 30.000 ευρώ ετήσιο καθαρό οικογενειακό εισόδημα και έως 20.000 ευρώ ετήσιο καθαρό ατομικό εισόδημα) για πάσχοντες από βαριά ασθένεια ή/και μόνιμη αναπηρία 67% και άνω, για τρίτεκνους και για πολύτεκνους.
Στη ρύθμιση υπάγονται οφειλές δανειοληπτών μόνον προς πιστωτικά ιδρύματα. Συγκεκριμένα, οφειλές από δανειακές συμβάσεις που δεν έχουν καταγγελθεί, με αρχική ημερομηνία σύναψης της σύμβασης μέχρι την 30-06-10 -έστω και αν υφίστανται μεταγενέστερες τροποποιήσεις, ανανεώσεις ή ρυθμίσεις των αρχικών συμβάσεων- και για τις οποίες έχει εγγραφεί προσημείωση ή υποθήκη στην κύρια κατοικία του οφειλέτη, η αντικειμενική αξία της οποίας δεν ξεπερνά τις 180.000 ευρώ (200.000 ευρώ για τρίτεκνους και για πολύτεκνους).
Εισοδηματικά κριτήρια
Οι προϋποθέσεις για την υπαγωγή ενός δανειολήπτη στον νόμο είναι:
  • Το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του νοικοκυριού δεν ξεπερνά σε αντικειμενική αξία τις 250.000 ευρώ (300.000 ευρώ για τρίτεκνους και για πολύτεκνους).
  • Το σύνολο των καταθέσεων και κινητών αξιών (μετοχές, ομόλογα, λογαριασμοί σε αλλοδαπό νόμισμα, πάσης φύσεως επενδυτικά προϊόντα και καταθέσεις) που βρίσκονται στην κατοχή του νοικοκυριού δεν ξεπερνά τις €10.000 (€15.000 για τρίτεκνους και για πολύτεκνους).
  • Το ανεξόφλητο υπόλοιπο των συνολικών δανειακών υποχρεώσεων του νοικοκυριού (κεφάλαιο) δεν ξεπερνά τις 150.000 ευρώ.
Κυμαινόμενη
Στους δικαιούχους της ρύθμισης χορηγείται:
  • Περίοδος χάριτος 48 μηνών.
  • Αμεση μείωση του συνόλου των μηνιαίων καταβολών στο 30% του μηνιαίου καθαρού εισοδήματός του νοικοκυριού.
  • Η δόση καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου χάριτος θα προσαρμόζεται σε πιθανή μεταβολή του εισοδήματος και σε κάθε περίπτωση θα διαμορφώνεται στο 30% του μηνιαίου εισοδήματος.
  • Η συμβατική διάρκεια του δανείου παρατείνεται κατ' ελάχιστον για όσο διήρκησε η περίοδος χάριτος (48 μήνες) και η αποπληρωμή του μετά την περίοδο χάριτος συνεχίζεται με τους όρους της αρχικής σύμβασης.
Ειδικότερα, για ετήσια καθαρά οικογενειακά εισοδήματα έως 15.000 ευρώ (ετήσιο καθαρό ατομικό εισόδημα έως 9.000 ευρώ) το επιτόκιο που προβλέπεται στη σύμβαση του δανείου περιορίζεται στο 0,75% + βασικό επιτόκιο ΕΚΤ και με βάση αυτό υπολογίζεται η μηνιαία δόση κατά την περίοδο χάριτος. Σήμερα το επιτόκιο αυτό διαμορφώνεται στο 1,25% λόγω μείωσης του επιτοκίου της ΕΚΤ.
  • Στους ανέργους με μοναδικό εισόδημα το επίδομα ανεργίας, πέραν των παραπάνω, παρέχεται η δυνατότητα μηδενικών καταβολών με πλήρη απαλλαγή τόκων για συνολικό διάστημα 6 μηνών εντός της περιόδου χάριτος.
  • Ο δανειστής υποχρεούται να απέχει από κάθε καταγγελία της δανειακής σύμβασης και από κάθε ατομική δίωξη κατά του οφειλέτη καθώς και κατά του εγγυητή.
  • Δυνατότητα προσαρμογής της σύμβασης παροχής του προγράμματος διευκόλυνσης σε πιθανή μεταβολή της οικονομικής κατάστασης του δανειολήπτη.
Ελένη Κομίνη
ekomini@pegasus.gr
ethnos

Δεν υπάρχουν σχόλια:

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...